Font Boyutu

Hoşgeldiniz - Kemal Cüce Tarım Ltd. Şti.

ERİK YETİŞTİRİCİLİĞİ HAKKINDA

PDFYazdırePosta

  

ERİK  YETİŞTİRİCİLİĞİ

 

Erikler Prunus cerasifera (Yeşil erikler = Can erikler), P. salicina (Japon erikleri) ve  P. domestica (Avrupa erikleri) olmak üzere üç türe ayrılmaktadır. Bu türler içinde Can erikleri sofralık ve anaçlık olarak, Japon erikleri sofralık ve teknolojik (reçel, meyve suyu, marmelat vb.) olarak, Avrupa erikleri ise kurutmalık ve sofralık olarak tüketilmeye uygundur.

 

ERİK FİDANI VE AĞACI İKLİM  İSTEKLERİ

 

Erik türlerinin iklim istekleri birbirinden farklıdır. Can erikleri ılıman; Avrupa erikleri kışı daha soğuk geçen, soğuk ılıman; Japon erikleri ise kışı soğuk geçmeyen ılıman veya sıcak ılıman iklimlerde en uygun şekilde yetişirler. Birçok meyve türlerinde olduğu gibi erik ağaçlarının da kışın dinlenme döneminde + 7.2 santigrat derecenin altında belli bir süre üşüme ihtiyaçları vardır. Bu süre can eriklerinde 450-500, Japon eriklerinde 600 saat, Avrupa eriklerinde ise 1000 saatin üzerindedir. Eriklerde soğuğa ve dona hassasiyet çiçeklenme ve genç meyve döneminde artar. Bu nedenle erken çiçek açan Can ve Japon eriklerinin  kış  ve  ilkbahar  donlarının  sık  olduğu  bölgelerde yetiştirilmesi sakıncalıdır. Genç meyvelerin soğuğa dayanıklılığı çok azdır. Açmış çiçekler -2.2 ile -0.6 santigrat dereceye dayanabildikleri halde,  genç  meyveler  -1.1   ile  -0.6  santigrat  derecede zarar görmektedir.

 

ERİK YETİŞTİRİCİLİĞİ TOPRAK  İSTEKLERİ

 

Erikler toprak bakımından orta derecede seçicidir. Saçak köklü olduklarından az derin topraklarda da yetişebilirler. Can erikleri çeşitli topraklara kolaylıkla uyar. Fakir, kuru ve kireçli topraklarda olduğu gibi nemli  topraklarda da  iyi  sonuç verir.  Şeftaliye  nazaran  kireçli topraklara daha iyi dayanırlar. Japon erikleri için en uygun topraklar humuslu, besin maddelerince zengin, nemli ve sıcak topraklardır. Ağır topraklarda Avrupa erikleri Japon eriklerine göre daha iyi sonuç verirler. En uygun toprak pH'sı 6,5 tur.

 

ERİK BAHÇESİ TESİSİ   KURMA

 

Dikim şekli ve zamanı: Kendine  verimli  çeşitlerle  bahçe kurulacağı zaman her çeşit blok şeklinde yerleştirilmelidir. Bloklarda sıra sayısı arazi büyüklüğüne ve ekonomik şartlara göre saptanır. Kendine kısmen verimli veya kendine kısır  çeşitlerle bahçe kurulacaksa çeşitlerin birbirini tozlayacak şekilde dikilmesi gerekir. Pazara uygun bir çeşidin tozlayıcı olarak kullanılması durumunda, 2 sıra ana çeşide 1 sıra tozlayıcı yeterlidir. Aksi halde 8 ana ağaca 1 tozlayıcı gerekir.Kışı ılık geçen ve fazla yağışlı olmayan bölgelerde fidanlar Aralık ayından ilkbahara kadar dikilir. Kışı soğuk ve yağışlı olan  bölgelerde ise dikim ilkbahar mevsiminde yapılmalıdır.

 

Erik Fidanı Dikim aralığı: Kapama erik bahçelerinde kare veya üçgen dikim şekli uygundur. Diğer meyve türleri ile karışık yetiştirilebilecek veya ziraatı yapılacaksa dikdörtgen dikim tercih edilir. Erikler 5 x 5 veya 6 x 5 aralıklarla dikilir.Yarı bodur anaçlarda fidanlar arası 3, sıralar 5 veya 4 metre olabilir.

 

Erik Fidan dikimi: Erik bahçesi kurulacak arazi dikimden 1-2 ay önce derin olarak sürülür, drenaj sorunu varsa drenaj kanalları açılır, tesviye yapılır. Tesviye edilen arazide fidan dikim yerleri işaretlenir. 60 x 60 cm boyutunda çukurlar açılır. Çukurların genişlik ve derinliği 50 cm'den az olmamalıdır. Dikimden önce fidanlara kök tuvaleti yapılır.  Fazla uzamış, yaralanmış, kuru, kırık veya kıvrık olan kökler kesilip atılır. Fidanın tepesi 80-100 cm'den, varsa yan dalları 2-3 göz üzerinden kesilir. Fidan dikimleri mutlaka dikim tahtasıyla yapılmalıdır. Dikimde fidan, aşı noktası dikim tahtasının 2-3 parmak yukarısında kalacak şekilde ortadaki kertiğin hizasında tutulur. Çukurun dip kısmına üstten çıkan toprak ve yanmış gübre karışımı konarak kümbet yapılır. Fidan, kökleri serbest olarak bu kümbete oturtulur. Çukurun altından çıkan toprakla örtülerek sıkıştırılır. Fidanın aşı noktasının toprak altında kalmamasına dikkat edilmelidir. Fidanın etrafına genişçe bir su yalağı yapılarak can suyu verilir. Hakim rüzgar yönünde olmak üzere fidanın yanına bir herek dikilir ve fidan ~ şeklinde bu hereğe bağlanır.

 

ERİK FİDANI VE ERİK BAHÇESİ YILLIK BAKIM İŞLERİ

 

Toprak işleme: Erik bahçeleri sonbaharda bir, ilkbaharda iki kez olmak üzere en az üç kez sürülmelidir. Erik kökleri yüzeysel olduğundan derin toprak işlemeden kaçınılmalıdır. Baharda ağaç dipleri çapalanır.

 

Erik Fidanı ve Erik Bahçesi Sulama: Yıllık yağış miktarı 750 mm'yi geçen bölgelerde erikler sulamadan  da yetişebilir. Bunun dışındaki yerlerde sulamanın yapılması zorunludur. Erikler saçak köklü olduklarından ve kökler yüzeysel geliştiklerinden bunların su istekleri derin köklü meyve türlerine göre daha fazladır. Mevcut erik türleri arasında kuraklığa en fazla dayanan yeşil eriklerdir.  Erik bahçeleri Mayıs ayının ikinci yarısından itibaren sonbahar yağışlarına kadar geçen süre içinde 8-12 günde bir sulanır. Sulamada karık, çanak, tava veya karık-çanak kombinasyonu kullanılır. Sulama sistemi toprağın özelliğine, su kaynağının zenginlik durumuna göre seçilmelidir. Damla sulama ve mini sprink sistemleri de günümüzde uygulamaya girmiştir.

 

Erik Fidanı ve Erik Bahçesi Gübreleme: Erik ağaçlarına verilecek gübre  miktarlarının yaprak ve toprak analizlerine göre saptanması gerekir. Ağaçların yaşı, verim durumları, toprak yapısı  ve ekolojik koşulları da gübre miktarlarında etkilidir. Kimyasal gübrelerden fosfor ve potaslı gübreler kış başında; azotlu gübreler ise kış sonunda ilkbahar gelişmesi başlamadan önce verilmelidir.                Her yıl dekara 2-3 ton yanmış çiftlik gübresi verilmesi faydalıdır. İki yılda bir yapılan yeşil gübreleme ise toprağın fiziksel yapısını düzeltmesi bakımından uygundur.

 

Erik Fidanı ve Erik Bahçesi Budama: Dikim sonrası ilk üç yılda eriklerde şekil budaması, verime yatmış ağaçlarda da her yıl veya iki yılda bir ürün budaması yapılır. Budamada modifiye lider sistemi tercih edilir. Özellikle sıcak bölgelerde goble sisteminin uygulanması, güneşin olumsuz etkilerini arttıracağından sakıncalıdır. Japon erikleri daha fazla çiçek tomurcuğu meydana getirdiklerinden daha sert budanırlar. Eriklerde budamada kalın dal kesimleri, ağaçların zamk çıkarmalarına neden olduğundan uygulanmamalıdır. Budama sırasında eriklerde çiçek tomurcuklarının daha çok iki yaşlı dallar ile buket dallar üzerinde  oluştuğu unutulmamalıdır.

 

Erik Bahçesinde Meyve seyreltmesi: Erik çeşitlerinin büyük bir kısmında meyve tutumu  istenenden çoktur. Özellikle Japon erikleri  ile bazı  Can eriklerinde çiçek tomurcuğundan 1 - 3 çiçek meydana geldiğinden aşırı yükleme olmaktadır. Can eriklerinden ağaçtaki meyveler aralıklı olarak hasat edildiğinden her meyve toplama, seyreltme yerine geçmektedir. Diğer türlerde seyreltme genç meyve dökümü sona erince yapılmalıdır.

 

YEŞİL ERİK FİDANI ÇEŞİTLERİ

 

Can erikleri: Yeşil turfanda olarak tüketilen bu eriklerde meyveler Nisan-Mayıs aylarında toplanır. Olgun olarak tüketilen Aynalı çeşidi ise Haziran ortasında toplanır. Ağaçlar sık dallı, yayvan taçlı 4-8 yüksekliğindedir.

 

Papaz Erik: Meyve orta büyüklükte (15-17 g) yuvarlak, kabuk rengi parlak koyu yeşildir. Tatlı, sulu ve gevrektir. Kendine kısmen verimlidir. Bilinen en iyi toplayıcısı Aynalıdır.